24 oktober 2009

Verre werelden



Een dag of tien geleden bezocht ik de Warren-tentoonstellingen in Middelburg. Bij de expositie over Warrens etnografica hoort deze publicatie. Het is een mooi vormgegeven kijk-, lees- en bladerboek. Naast een inleiding door Adriaan van Dis, met herinneringen aan Hans Warren en zijn kunstverzameling, bevat het boek mooie afbeeldingen van de 102 in Middelburg tentoongestelde werken (overigens een klein deel van de in totaal zo'n 700 stukken omvattende verzameling). In een begeleidende tekst worden deze verder toegelicht. Ook bevat het boek per kunstwerk verwijzingen naar vermeldingen in het Geheim dagboek, en eventueel naar een geïnspireerd gedicht. (In het boek wordt verwezen naar Hans Warren, Verzamelde gedichten, maar veel van de bedoelde gedichten staan ook in de bundel Een stip op de wereldkaart.)

Het op voor- en achterzijde van het boek afgebeelde werk is volgens het achter in het boek opgenomen bijschrift het hoofd van een heilige man (arhat), uit Nepal. Het is gedateerd 1875-1900, het materiaal is verguld metaal en verf.

Op p. 140-141 wordt het samen met andere hoofden uit Warrens collectie afgebeeld.

Uit de daar gegeven toelichting:
Nepal is vooral bekend als hindoeïstisch land. Het boeddhisme heeft echter ook altijd veel aanhangers gekend. In beide religies spelen festivals een belangrijke rol. Deze hoofden zijn waarschijnlijk gebruikt tijdens één van de boeddhistische festivals. [...] Mogelijk werden ze gedragen tijdens een feestelijke processie.
(uit: Hans Warren, Verre werelden, p. 140)

Warren kocht dit stuk op 18 november 1998 bij Christie's in Amsterdam.

Een dag later schreef hij erover in Geheim dagboek:
[...] Zondag de zeventiende zijn we naar Amsterdam geweest voor [...] de kijkdag bij Christie's. [...] Vooral was ik benieuwd naar een repoussékop van een arhat uit Nepal. Zou het dezelfde zijn als die uit 1994, toen we de eerste kochten en ik zo moeilijk kon kiezen tussen de twee? Het was hem, destijds werd hij ƒ6500-ƒ7500 getaxeerd, nu ƒ1500-ƒ2000. Ik vond hem nog steeds prachtig, de nobele uitdrukking trof me sterk. [...]
(uit: Hans Warren, Geheim dagboek 1996-1998, p. 118-119)

De op p. 140-141 afgebeelde hoofden inspireerden Warren ook tot een gedicht:

Uit een kloosterschrijn
Uit een kloosterschrijn
van de Himalaya, hoog in Nepal,
kwamen ze hier. Meer dan levensgrote
paradehoofden van gedreven zilver,
verguld en gelakt.
Hemels lachende jonge monniken,
een strenge arhat, doodshoofden die haast spreken.
[...]
(uit: Hans Warren, Een stip op de wereldkaart, p. 26)

Heerlijk, zo'n regenachtige zaterdag.